De NTB lanceerde onlangs de campagne Stayeren = Valsspelen. Het hield de gemoederen flink bezig. Veel triatleten vinden dat stayeren niet hoort in een wedstrijd waarin het niet is toegestaan. Maar ligt de verantwoordelijkheid bij de atleet of moet de jury harder optreden? Of moet het stayeren maar gewoon overal toegestaan worden? Transition peilde de meningen van atleten, jury en NTB.

Wat is stayeren?
Stayeren is het zodanig kort achter iemand fietsen dat diegene je uit de wind houdt en je zo minder weerstand of zelfs een aanzuigende kracht ervaart. In een triathlon is sprake van stayeren als je binnen een afstand van 12 meter – zo’n zes á zeven fietslengtes – van je voorganger fietst. Stayeren is in Nederland alleen toegestaan tijdens het NK over de Olympische Afstand en Sprint en enkele wedstrijden in de teamcompetities.

Waarom niet overal stayeren? 
Voor nieuwkomers in de sport kan het verwarrend zijn. Want zo zie je atleten tijdens EK’s en WK’s in grote groepen over het fietsparcours denderen, maar in de triathlon bij jou om de hoek mag het weer niet. In Nederland is stayeren in het overgrote deel van de wedstrijden niet toegestaan. Christie Brouwer van de NTB legt uit waarom. “Ten eerste omdat dat zo van oudsher gegroeid is. Triathlon werd altijd individueel beoefend, dat is onze basis. En voor veel mensen is dat nog steeds een belangrijke waarde in onze sport, die willen graag een triathlon op eigen kracht finishen.”

“Daarnaast is veiligheid een belangrijk aspect”, vervolgt Brouwer. “Een stayerwedstrijd kan niet op een openbare weg plaatsvinden, het moet een volledig afgesloten parcours zijn. Wil je een volledig autovrij parcours bewerkstelligen, dan kom je automatisch op kleinere omlopen terecht, want je kunt nu eenmaal niet een ronde van 180 kilometer helemaal afsluiten. Een nadeel is dat je op kleinere parkoersen weer minder deelnemers kunt toelaten. Minder deelnemers betekent minder inschrijfgelden en dus minder inkomsten. Voor een organisatie kan het dan problematisch zijn om een evenement financieel rond te krijgen. We horen geregeld geluiden dat stayeren in alle wedstrijden toegestaan zou moeten worden, maar dat is dus vanwege verschillende redenen niet mogelijk.”

‘Meer stayerwedstrijden graag!’
“Als op het op grote toernooien wel is toegestaan, worden atleten dan al niet bij voorbaat op achterstand gezet als het in Nederland weinig in de praktijk geoefend kan worden”, vraagt Manon van Rooijen zich op Facebook af. Want, zegt zij: “ook stayeren moet je leren.” Ook Esther Bouman wijst op het belang van stayerwedstrijden “Wil je internationaal meedoen, dan kan dat niet zonder wedstrijdervaring.”

Christie Brouwer: “Dat is helemaal waar. Stayeren is een kunst, dat moet je leren. Technisch directeur Adrie Berk hamert er dan ook op dat we voor de jeugd vanaf zestien jaar meer stayerwedstrijden zouden moeten aanbieden. Aangezien ook het EK en WK sprint voor agegroupers vanaf volgend jaar stayerwedstrijden zijn en we in Nederland waarschijnlijk diezelfde richting op gaan, zou het mooi zijn als er in het algemeen meer stayerwedstrijden komen. Uit de reacties op de campagne ‘Stayeren = Valsspelen’ blijkt bovendien ook dat er meer behoefte is aan dit soort wedstrijden. Vandaar dat we nu – zoals ook is geadviseerd door de Taskforce Stayeren – een 2-sporenbeleid volgen: enerzijds willen we het stayeren waar het niet toegestaan is tegengaan en anderzijds willen we proberen meer stayerwedstrijden aan te bieden. Dus als organisaties interesse hebben om een stayerwedstrijd te organiseren, dan kunnen ze met ons contact opnemen. We zijn graag bereid om mee te denken over de mogelijkheden en waar dat nodig is een organisatie ondersteunen.”

Stayeren in TriathlonZero-tolerance
Terug naar het stayeren in wedstrijden waar dat niet is toegestaan: voor veel atleten is het een doorn in het oog, maar leggen de bal in eerste instantie bij de jury. Marcel Caro: “Misschien is een tijdje een zero tolerance beleid nuttig. Ik zie het vaak gebeuren maar eigenlijk komen de meesten er makkelijk mee weg.” Ook Adrie van der Kuil vindt dat er harder moet worden opgetreden: “Geen waarschuwing maar gewoon gelijk aan de kant.”

Een moeilijke kwestie vindt NTB-official Hans Geerts. “Persoonlijk vind ik het – hoe zeer ik zelf ook tegen stayeren ben en hoezeer ik ook vanuit het gezichtspunt van een atleet mee kan voelen – lastig om een zero tolerance beleid te hanteren. In veel wedstrijden doen zowel (sub)toppers als beginners mee. Eenheid van beleid is ook dan gewenst, maar dat kan betekenen dat je de eerste wedstrijdervaringen van beginners meteen de grond in boort door hard optreden van de officials. En soms kunnen atleten er ook niet alles aan doen, omdat het parcours het niet toelaat om de ruimte te zoeken. Op dat front zouden organisaties ook wat meer verantwoordelijkheid moeten nemen door misschien wat minder deelnemers toe te laten. Al begrijp ik dat dat voor organisaties weer financiële gevolgen heeft.”

Stayeren IM Barcelona
Juryleden gezocht
Een zero tolerance beleid vraagt bovendien om meer inzet van officials. Geerts: “Want hoe ‘hard’ officials ook optreden, met drie of vier motoren op een parcours van tig kilometer zie je meer niet dan wel.” Christie Brouwer vult aan: “Officials kunnen niet overal tegelijk zijn én daarbij komt nog dat we – door de grote groei die de sport doormaakt – vooral in drukke maanden met weekenden waarin op één dag meer dan tien wedstrijden op de kalender staan – echt een tekort aan officials hebben. Daarom ook het appèl aan de atleten om hun bijdrage te leveren aan het doen slagen van de campagne door hun eigen verantwoordelijkheid te nemen. En voor wie dat nog niet genoeg is: meld je aan voor een officialcursus. We kunnen je hulp heel goed gebruiken!”

En dan zijn we weer bij de insteek van de campagne waarin wordt opgeroepen je als deelnemer aan de regels te houden en/of anderen op hun gedrag aan te spreken. Geerts: “Als er geen official in de buurt is, ontslaat dat de atleet niet om zich netjes te gedragen. Zowel naar zichzelf toe als naar anderen. Immers: een valsspelende atleet vergalt door zijn gedrag ook het sportplezier van anderen die het zien. Spreek een stayerende atleet dan ook gerust aan op zijn of haar gedrag als je het ziet.”

Eigen verantwoordelijkheid
Veel triatleten delen gelukkig die mening. Jörg Sauer: “Stayeren past niet bij triathlon. Het begint bij betere voorlichting en elkaar daarop aanspreken… daarna de jury.” Franck van Graas is het helemaal met hem eens. “Mensen, neem gewoon eens je eigen verantwoording. Laat het niet afhangen of er wel of niet een jurylid is of dat hij of zij het wel of niet ziet. Het is zo menselijk om de zaak te besodemieteren, maar het is en blijft je eigen verantwoordelijkheid!”

Meer lezen?

Lees de uitgebreide reactie van de wedstrijdofficials NTB op stayerdiscussie
Randy Hendriks, duuratleet: “Stayeren is arrogant”
Rik van Trigt, bondscoach: “Stayeren is storend”
Irene Kinnegim, meervoudig Nederlands kampioene lange afstand: “Stayeren is super oneerlijk”
Dirk Wijnalda, meervoudig Nederlands kampioen lange afstand: “Stayeren is competitievervalsing”

één antwoord

  1. AJ

    Afgelopen zondag werd er tijdens de 2e divisie wedstrijd in Groningen flink gestayerd . Ik heb geen enkele controle of motor gezien. Erg frustrerend als dit 100 meter voor je gebeurt.