Een massagebeurt, regelmatig of incidenteel, kan een duidelijke rol spelen in de verzorging en het herstel van het lichaam. Massage is al een eeuwenoud beproefd middel om de beweeglijkheid te bevorderen en prestaties positief te beïnvloeden. Door het geven van mechanische prikkels (wrijven, kloppen, knijpen, rollen) op het lichaam wordt de doorstroming van het bloed door de onderliggende spieren gestimuleerd. Dit wekt verdere reacties in het lichaam op die vermoeidheid doet verdwijnen, spierpijn en verhardingen in de spieren verlicht, verhoogde spierspanning (tonus) vermindert en opgehoopt vocht en afvalstoffen uit het spierweefsel verwijdert.

Massage voorafgaand aan een sportieve inspanning kan er voor zorgen dat de gemasseerde spieren beter doorbloed raken. Dit kan blessures voorkomen, op eenzelfde manier als een warming-up dat doet: de spieren worden ‘opgewarmd’ ter voorbereiding op te verrichten arbeid. Een dergelijke massage zal vaak kort, snel en stimulerend van aard zijn. Let echter wel: een massagebeurt voorafgaand aan een wedstrijd is geen vervanging voor een warming-up!

Na afloop van een wedstrijd of training (post-actief) zal een massage erop gericht zijn om de effecten van die activiteit te neutraliseren: afvoeren van afvalstoffen, verminderen van spierpijn etcetera. Een post-actieve massage is daarom veel rustiger van aard.

Welke effecten heeft een sportmassage op het lichaam?

  • Verbeterde doorbloeding van de huid en de spieren, en daardoor verbeterde functie.
  • Verbeterde toe- en afvoer van diverse weefselvloeistoffen.
  • Verhoogde doorlaatbaarheid van vaatwanden (betere opname/afgiftecapaciteit).
  • Algemene invloed op het welbevinden, geestelijke ontspanning a.g.v. de aanraking.

Wanneer kan een massage zinvol zijn?

  • Voorafgaand aan wedstrijd of training: gericht op betere doorbloeding.
  • Na afloop van een wedstrijd of training: gericht op afvoeren van afvalstoffen, bespoedigen van herstel, voorkomen of verminderen van spierpijn.
  • Tussen wedstrijden of trainingssessies: gericht op stimuleren stofwisseling, voornamelijk rustgevend en ontspannend van karakter.
  • Revalidatie na blessure: gericht op handhaven of verbeteren van de algemene conditie van het bewegingsapparaat.

In welke gevallen is massage niet zinvol of juist onverstandig?

  • In een toestand van grote uitputting of wanneer er sprake is van zeer heftige spierpijn. Het lichaam zal dan nauwelijks reageren op de massageprikkels, of juist averechts.
  • Bij koorts. Immers is bij koorts de lichaamstemperatuur en de stofwisseling al verhoogd. Deze wordt door massage verder worden gestimuleerd, waardoor de koorts verder kan stijgen.
  • In geval van tumoren, open wonden, onvolledig genezen botbreuken, besmettelijke huidaandoeningen, ontstekingen, infectieziekten, trombose of vaatontstekingen.

Misverstanden over sportmassage

  • Massage is altijd lekker. Dit kan natuurlijk wel, maar hoeft niet altijd. Het wegwerken van in de spieren opgehoopte afvalstoffen na een prestatie door een sportmasseur is niet altijd pijnloos, hoe voorzichtig de masseur het ook aanpakt.
  • Vaak laten masseren maakt lui. Dit is een volkomen onbewezen bewering. Natuurlijk kun je je na een massage heerlijk loom en ontspannen voelen, maar dit wil niet zeggen dat je daardoor lui wordt, of ‘luie spieren’ krijgt. Wel kan het natuurlijk eens voorkomen dat een massage niet het gewenste of verwachte effect heeft.
  • Benen scheren is noodzakelijk. Dit mag, maar hoeft zeker niet. De sportmasseur gebruikt massage-olie om de massage soepel te laten verlopen en om te voorkomen dat haarzakjes geirriteerd raken en gaan ontsteken. Bij zware haargroei, of wanneer je je regelmatig laat masseren, is het scheren van de benen wel aan te raden. Het maakt de massage ook prettiger voor zowel de gemasseerde als de masseur.
  • Iedereen kan masseren. In principe wel: door licht wrijven, poetsen en kloppen kan er best een lekker gevoel ontstaan zonder dat er vervelende dingen gebeuren. Hooguit kan er bij een te intensieve massage een zgn. spierkater ontstaan. Echter, om effectief en verantwoord te kunnen masseren, is een opleiding in deze richting noodzakelijk. Daar leer je onder andere over de anatomie van de spieren en de theorie over het effect van verschillende handgrepen en technieken.

Meer informatie:
Het Nederlands Genootschap van Sportmassage (NGS) verzorgt en examineert, onder toezicht van het ministerie van VWS de opleiding tot Sportmasseur (éénjarige opleiding op MBO-niveau).
Telefoon: 026-3540375